ترکیبات کلرایدی

ترکیبات کلرایدی دسته‌ای گسترده از ترکیبات حاوی یون کلر (Cl⁻) هستند که نقش‌های حیاتی در صنایعی همچون تصفیه آب، داروسازی، پلاستیک و متالورژی ایفا می‌کنند.

کلرایدهای معدنی (Inorganic Chlorides)

  1. سدیم کلراید (NaCl) – نمک خوراکی
  • تولید: استخراج از معادن نمک (نمک سنگ) یا تبخیر آب دریا
  • کاربردها: چاشنی غذایی، نرم‌کننده آب، تولید کلر (از طریق الکترولیز)
  1. هیدروژن کلراید (HCl)
  • تولید: سنتز مستقیم؛ محصول جانبی واکنش‌های کلرزنی (مانند تولید PVC)
  • کاربردها: تولید وینیل کلراید (PVC)، اسید کلریدریک
  1. کلسیم کلراید (CaCl₂)
  • تولید: محصول جانبی فرایند سولوی (تولید سدیم کربنات)
  • کاربردها: یخ‌زدا برای جاده‌ها، خشک‌کننده (Desiccant)، نگهدارنده مواد غذایی، تسریع‌کننده بتن
  1. آلومینیوم کلراید (AlCl₃)
  • تولید: واکنش آلومینیوم با گاز کلر
  • کاربردها: کاتالیست فرایدل–کرافتس (آلکیلاسیون و آسیلاسیون)، تصفیه آب
  1. آهن(III) کلراید (FeCl₃) – فریک کلراید
  • تولید: کلرزنی آهن یا محصول جانبی عملیات اسیدشویی فولاد
  • کاربردها: تصفیه فاضلاب (به‌عنوان ماده منعقدکننده)، اچ‌کردن برد مدار چاپی (PCB)، تولید رنگ

کلرایدهای ویژه (Specialty Chlorides)

  1. تیتانیوم تتراکلراید (TiCl₄)
  • تولید: کلرزنی دی‌اکسید تیتانیوم (TiO₂)
  • کاربردها: تولید فلز تیتانیوم (فرایند کرول)، تولید پیگمنت TiO₂
  1. سیلیکن تتراکلراید (SiCl₄)
  • تولید: کلرزنی سیلیکن یا سیلیکا
  • کاربردها: صنعت نیمه‌هادی‌ها، پلیمرهای سیلیکونی
  1. فسفر تری‌کلرید (PCl₃) و پنتاکلرید (PCl₅)
  • تولید: کلرزنی فسفر سفید
  • کاربردها: مواد شیمیایی کشاورزی (آفت‌کش‌ها)، بازدارنده شعله، داروسازی

فرآیند

کلرزنی یک فرایند کلیدی شیمیایی برای وارد کردن اتم‌های کلر به ترکیبات آلی و معدنی است.

کلرایدهای آلی (Organic Chlorides)

  1. وینیل کلراید (C₂H₃Cl) – پیش‌ماده PVC
  • تولید: کراکینگ ۱،۲-دی‌کلرواتان (EDC)
  • کاربردها: پلی‌وینیل کلراید (PVC) برای لوله‌ها، کابل‌ها، کف‌پوش‌ها
  1. متیلن کلراید (CH₂Cl₂) – دی‌کلرومتان (DCM)
  • تولید: کلرزنی متان
  • کاربردها: رنگ‌بر، حلال در داروسازی، پیشرانه اسپری
  1. کلروفرم (CHCl₃) – تری‌کلرومتان
  • تولید: کلرزنی بیشتر متان یا DCM
  • کاربردها: حلال، بیهوش‌کننده (در گذشته)، تولید مبرد
  1. کربن تتراکلرید (CCl₄)
  • تولید: کلرزنی بیش‌از‌حد متان
  • کاربردها: در بسیاری از کاربردها ممنوع شده (به‌دلیل تخریب لایه اوزون)، قبلاً در خاموش‌کننده‌های آتش استفاده می‌شد
  1. بنزیل کلراید (C₇H₇Cl)
  • تولید: کلرزنی تولوئن
  • کاربردها: تولید بنزیل الکل، ترکیبات آمونیوم چهارظرفیتی (مواد ضدعفونی‌کننده)
  1. اتیلن دی‌کلراید (EDC, C₂H₄Cl₂)
  • تولید: کلرزنی مستقیم یا اکسی‌کلرزنی اتیلن
  • کاربردها: واسطه برای تولید وینیل کلراید (PVC)